Alkoholowy zespół płodowy – charakterystyka, objawy, leczenie
pixabay.com
- 10 Grudnia 2020

Alkoholowy zespół płodowy – charakterystyka, objawy, leczenie

Alkoholowy zespół płodowy to zestaw chorób, spowodowany piciem alkoholu w trakcie ciąży, a także niedługo po porodzie. Nie ma określonej ilości alkoholu tolerowanej przez dziecko, dlatego podczas ciąży należy zachować bezwzględną abstynencję. W przeciwnym razie w organizmie płodu dojdzie do nieodwracalnych zaburzeń fizycznych, psychicznych, jak i neurologicznych, które mogą utrudniać jego funkcjonowanie w świecie.

Alkoholowy zespół płodowy, nazywane inaczej FAS, to określenie objawów występujących u płodu po spożywaniu alkoholu przez matkę dziecka w czasie ciąży oraz bezpośrednio po niej. Symptomy występują zarówno w aspekcie zdrowia psychicznego, jak i fizycznego, zaś sama choroba odbija się na zachowaniu i wyglądzie zewnętrznym dziecka. Uważa się, że nawet niewielka ilość alkoholu może przyczynić się do powstania FAS lub innych wad wrodzonych u płodu. Pomimo iż większość kobiet potrafi w tym okresie powstrzymać się od picia alkoholu, to ciągle w Polsce zdarzają się przypadki urodzeń dzieci ze stwierdzonym alkoholowym zespołem płodowym. Statystycznie FAS stwierdza się w przedziale od jednego do trzech przypadków na tysiąc urodzeń.

W jaki sposób alkohol odbija się na ciąży?

Alkohol spożywany przez matkę dziecka w trakcie ciąży przedostaje się do rozwijającego się płodu za pomocą łożyska. Z racji tego, że dziecko nie posiada jeszcze wystarczająco dojrzałej enzymatycznie wątroby, to jego organizm nie potrafi skutecznie metabolizować przyjmowanego alkoholu. Oprócz tego alkohol może w znaczący sposób utrudnić przedostanie się do płodu potrzebnej ilości tlenu, jak również pokarmu. Co więcej, alkoholowy zespół płodowy może wystąpić u płodu niezależnie od etapu ciąży. Spożywanie alkoholu w pierwszym trymestrze ciąży, nawet w momencie, gdy kobieta jeszcze nie wie, że jest w stanie błogosławionym, może prowadzić do dysfunkcji układu nerwowego oraz wad rozwojowych i wrodzonych, w tym deformacji twarzoczaszki czy uszkodzenia wątroby, serca lub nerek, z kolei sięganie po alkohol w drugim trymestrze ciąży może skutkować nasileniem się powstałych nieprawidłowości, pojawianiem się kolejnych deformacji w ciele płodu, między innymi w budowie mięśni, kości czy zębów, a nawet poronieniem, niebezpiecznym również dla matki dziecka. Picie alkoholu na ostatnim etapie ciąży skumuluje powstałe wcześniej dysfunkcje, spowoduje dodatkowe zaburzenia podstawowych narządów, głównie mózgu, wzroku oraz słuchu. Ponadto może doprowadzić do przedwczesnego porodu, w czasie którego waga oraz wzrost dziecka będą znacząco różniły się od normy. Największe szkody u płodu powoduje alkohol pity od czasu do czasu, a także gwałtowne cykliczne upijanie się ciężarnej. W związku z tym zaleca się powstrzymywanie od picia alkoholu w czasie ciąży, a także w przypadku jej podejrzenia.

Jakie są charakterystyczne objawy alkoholowego zespołu płodowego?

FAS u każdego dziecka przebiega inaczej i charakteryzuje się innymi objawami, zależnymi od zakresu i nasilenia nieprawidłowości. Jednakże u dzieci chorujących na alkoholowy zespół płodowy najczęściej dochodzi do zmian w wyglądzie fizycznym, a także opóźnień w rozwoju umysłowym. Do charakterystycznych symptomów FAS zalicza się: szeroko rozstawione oczy i opadające powieki, małą i słabo rozwiniętą żuchwę, wąską górną wargę, krótki oraz zadarty nos, nisko osadzone uszy, krótką szyję, płaską twarzoczaszkę, gęste owłosienie twarzy i czaszki, problemy z układem kostno-mięśniowym i koordynacją ruchową, deformacje mięśni, stawów i palców oraz nieprawidłowości w budowie serca, nerek, wątroby, narządów płciowych czy mózgu. Ponadto u dzieci dochodzi do: problemów z uczeniem się i przyswajaniem informacji, trudności w myśleniu przyczynowo-skutkowym, zaburzeń mowy, problemów ze słuchem i wzrokiem, w tym z ograniczonym polem widzenia i słabą pamięcią wzrokową, problemów z zapamiętywaniem, trudności z dostosowaniem się do nowego otocznia, łatwego popadania w stany lękowe i depresje, braku koncentracji i skupienia oraz zachowań impulsywnych i agresywnych. W wieku późniejszym osoby chorujące na FAS mogą mieć problemy w stworzeniu trwałego związku, utrzymaniu posady w pracy czy przy wychowywaniu dzieci, a także zdecydowanie łatwiej mogą popadać w różne nałogi.

Jak radzić sobie z alkoholowym zespołem płodowym?

Nie istnieje żadne lekarstwo, które wyleczy chorych na FAS. Jedyną możliwością niedopuszczenia do pojawienia się choroby u dzieci jest wstrzemięźliwość od alkoholu matki dziecka na okres dziewięciu miesięcy. Zmiany powstałe w wyglądzie fizycznym jak i psychicznym są nieodwracalne i towarzyszą już do końca życia. Jednakże wczesne wykrycie alkoholowego zespołu płodowego może wpłynąć na rozwój dziecka i zniwelować niektóre nieprawidłowości. W tym celu ważną rolę odrywają terapia behawioralna i edukacyjna, a także trening rodzicielski. Dziecko ze stwierdzonym FAS może uczęszczać do odpowiedniej klasy edukacyjnej, w której nauczyciele będą szczególnie wspierać podopiecznego i okazywać mu wiele zrozumienia. Co więcej, pociecha może korzystać z pomocy psychologa. Oprócz tego, nauczy się budowania relacji społecznych z innymi ludźmi. Dodatkowo bardzo ważna w rozwoju dziecka jest również rola rodziców. Ich pociecha powinna mieć poczucie, że jest w pełni przez nich akceptowana i może na nich liczyć w każdej sytuacji. W przypadku dokuczliwych objawów, które będą utrudniały funkcjonowanie, lekarz może przypisać odpowiednie leki, które zniwelują ból.

Następny artykułNie przegap żadnych najciekawszych artykułów! Kliknij obserwuj portalparentingowy.pl na:Obserwuj nas na Google News Google News