Grupy krwi – charakterystyka i dziedziczenie
pixabay.com
- 29 Listopada 2020

Grupy krwi – charakterystyka i dziedziczenie

Dziedziczenie grupy krwi nie jest procesem skomplikowanym, ponieważ dziecko przyjmuję grupę krwi od rodziców, w związku z czym istnieje kilka możliwych kombinacji. Jednakże można określić prawdopodobną grupę krwi dziecka jeszcze przed zajściem w ciążę, gdy znane są grupy krwi obojga rodziców.

Krew to płynna tkanka łączna, która krąży w naczyniach krwionośnych człowieka. Składa się z części płynnej (osocza), jak również z zawiesin żywych komórek – czerwonych krwinek (erytrocytów), białych krwinek (leukocytów), a także płytek krwi (trombocytów). Pomimo takich samych składowych nie można powiedzieć, że każdy posiada taką samą krew, z racji różnorodności grup krwi. Grupy krwi to zestawy antygenów, występujących na powierzchni erytrocytów i innych komórek krwi. Zależą od obecności aglutynogenów A i B w krwinkach czerwonych oraz aglutyninów anty-A i anty-B w surowicy. Obecnie rozróżnia się cztery grupy krwi: A, B, AB oraz 0, która jest uniwersalna. Wszystkie wymienione grupy krwi wchodzą w układ AB0. Drugą możliwą kombinacją grupy krwi jest układ Rh, który również jest antygenem występującym na powierzchni erytrocytów. W jego ramach wyróżnia się dwie grupy krwi Rh+, w przypadku obecności na komórce białka oraz Rh-, gdy białko nie znajduję się na komórce. W układzie ABO obecność antygenów u płodu można stwierdzić około szóstego tygodnia życia, jednakże ich dokładne określenie jest możliwe od szóstego do osiemnastego miesiąca życia dziecka. Inaczej jest w razie układu Rh, który udaje się określić zdecydowanie szybciej.

Co oznaczają poszczególne grupy krwi?

Grupa A posiada na krwinkach antygen A, z kolei grupa B – antygen B. Grupa krwi AB posiada na erytrocytach zarówno antygen A, jak i B. Natomiast grupa 0 nie posiada żadnych antygenów. Oznacza to, że grupa AB może zostać uniwersalnym biorcą, zaś grupa 0 wyłącznie uniwersalnym dawcą. W osoczu występują naturalne przeciwciała, które są nakierunkowane przeciwko nieobecnemu na krwiakach czerwonych antygenowi. Jest to niezwykle ważna informacja dla lekarzy, która pozwala określić, którą grupę krwi można przetoczyć osobie chorej w trackie operacji. Z tego względu grupa A ma przeciwciała anty-B, zaś grupa B – przeciwciała anty-A, co oznacza, że obie grupy nie mogą wzajemnie przetaczać krwi. Grupa AB nie posiada żadnych przeciwciał, w związku z czym biorca może przyjąć każdą grupę krwi, jednakże jego krew zostanie odrzucona przez inne niż A i B. Grupa krwi 0 ma przeciwciała anty-A i anty-B, co świadczy, że nie przyjmie żadnej innej krwi poza 0, aczkolwiek równoznacznie z racji posiadania antygenów A i B może przekazać krew innej grupie biorców. Poza antygenami A i B wyróżnia się również antygen D, który określa czynnik dwóch innych grup krwi – Rh+ oraz Rh-. W przypadku jego obecności wychodzi grupa Rh+, zaś w razie jego braku – Rh-. W układzie Rh dość często dochodzi do konfliktu serologicznego w trakcie ciąży, czyli sytuacji, gdy matka posiada grupę krwi Rh-, zaś dziecko odziedziczy po ojcu grupę Rh+. Co ważne – do konfliktu dochodzi dopiero w drugiej ciąży. W trakcie pierwszego porodu do układu krwionośnego ciężarnej dostają się antygeny D z krwi dziecka, które organizm kobiety w naturalny sposób próbuje zwalczyć, za pomocą przeciwciał. W przypadku ponownego zajścia w ciąże przeciwciała przedostają się przez łożysko matki i niszczą erytrocyty płodu, co w efekcie może prowadzić do powikłań. Jednakże istnieje możliwość zapobiegnięcia wystąpieniu konfliktu. Wystarczy w ciągu 72 godzin od pierwszego porodu podać kobiecie immunoglobulinę, która zniszczy przeciwciała nim zaczną one jeszcze reagować.

Jakie są kombinacje dziedziczenia grupy krwi przez dzieci?

Jeżeli obydwoje rodziców posiada grupę krwi A, to ich pociecha będzie miała grupę krwi A lub 0. W przypadku, gdy jeden z rodziców ma grupę krwi A, a drugi B, to dziecko może mieć każdą grupę krwi: A, B, AB lub 0. Jeżeli jeden rodzic – A, zaś drugi – AB, to maluch – A, B lub AB. W przypadku grupy B sytuacja będzie identyczna, tylko na odwrót. Jeśli obydwoje rodziców ma grupę B, to dziecko – B lub 0. W sytuacji, gdy jeden z nich ma B, a drugi AB, to brzdąc – A, B lub AB. Jeżeli obydwoje rodziców posiada grupę AB, to ich dziecko – A, B lub AB. Gdy rodzice mają grupę krwi 0 i 0, to pociecha również będzie mieć 0. W przypadku, gdy jeden z rodziców ma grupę 0, a drugi A, to maluch – 0 lub A. Tak samo w sytuacji, gdy jedna osoba 0, a druga B – szansa na grupę krwi 0 lub B. Gdy jeden rodzic ma grupę krwi 0, zaś drugi AB, brzdąc może mieć – A lub B. W układzie Rh, jeżeli obydwoje rodziców ma grupę Rh+, to niezależnie od posiadania antygenu D, ich dziecko również będzie miało grupę Rh+. Jeżeli obydwoje mają grupę Rh+, to w przypadku posiadania antygenu D u ojca, dziecko również będzie mieć grupę krwi Rh+, natomiast, gdy u ojca nie będzie antygenu D, to dziecko może mieć grupę Rh+ lub Rh-. Z kolei, gdy matka posiada grupę krwi Rh-, a ojciec Rh+ i posiada antygen D, to pociecha również będzie Rh+, zaś, gdy nie posiada może być zarówno Rh+, jak i Rh-. Jeśli obydwoje mają grupę Rh-, to brzdąc również będzie miał Rh-.

Następny artykułNie przegap żadnych najciekawszych artykułów! Kliknij obserwuj portalparentingowy.pl na:Obserwuj nas na Google News Google News