Łożysko – czym jest i kiedy powstaje? Funkcje łożyska
pixabay.com
- 11 Grudnia 2020

Łożysko – czym jest i kiedy powstaje? Funkcje łożyska

Łożysko to specyficzny organ, który w organizmie kobiety pojawia się wraz z ciążą. Jest szalenie ważny dla jej przebiegu i warto wiedzieć o nim nieco więcej. Czym jest, kiedy powstaje, za co odpowiada?

Czym jest łożysko?

Łożysko to nic innego jak narząd przejściowy charakterystyczny dla ssaków łożyskowych. Jest to dysk o średnicy około 20 cm i wadze mniej więcej 400-500 gramów, znajdujący się w górnej części jamy macicy. Wyróżnia się również łożysko na tylnej i przedniej ścianie macicy. Budowa tego narządu składa się z łożyska matki, które zbudowane jest z tkanek macicy oraz łożyska płodu, powstającego podczas procesu podziału zewnętrznych blastocytów.

Kiedy powstaje łożysko?

Łożysko jest narządem specyficznym, spełniającym swoja funkcję podczas ciąży, u kobiety nie spodziewającej się dziecka nie występuje. Oznacza to, że musi ono powstać jako odpowiedź na zapłodnienie. Proces powstawania łożyska zaczyna się już 7-10 dni po zapłodnieniu, kiedy komórka jajowa wszczepia się w macicę i zaczynają tworzyć się kosmówki. Łożysko osiąga pełną dojrzałość w okolicy 18-20. tygodnia ciąży.

Jakie funkcje spełnia łożysko?

Prawidłowo działające łożysko spełnia wiele funkcji, dzięki którym ciąża może się prawidłowo rozwijać. Główne zadania łożyska to:

  • dostarczanie substancji odżywczych dla płodu,
  • pozbywanie się produktów przemiany materii płodu,
  • wymiana gazowa pomiędzy matką a dzieckiem,
  • wytwarzanie hormonów niezbędnych do rozwoju ciąży.

Funkcja hormonotwórcza jest często pomijana, choć nie jest mniej istotna niż inne. Najważniejsze hormony wytwarzane przez łożysko to: gonadotropina kosmówkowa, laktogen łożyskowy, progesteron i estrogeny, a także kortykotropina i tyreotropina łożyskowa.

Problemy z łożyskiem i zapobieganie im

Zdarza się, że w przebiegu ciąży nie wszystko z łożyskiem idzie tak jak powinno, obecnie można wyróżnić trzy najbardziej popularne anomalie z nim związane.

Starzenie się łożyska – proces starzenia się łożyska jest czymś absolutnie naturalnym, zdarza się jednak, że starzeje się ono szybciej niż powinno. Może być to spowodowane czynnikami zewnętrznymi takimi jak niewłaściwa dieta ciężarnej, nadciśnienie przyszłej mamy lub palenie przez nią papierosów. Starzenie się łożyska nie daje żadnych objawów i może zostać wykryte wyłącznie podczas badania USG. Jeśli ginekolog stwierdzi tę dolegliwość wówczas rozwijające się dziecko musi być pod stała kontrolą, aby mieć pewność, że dostarczane są do niego odpowiednie ilości tlenu i żywności.

Łożysko przodujące – występuje w około 0,5% ciąż, rzadko w przypadku pierworódek. O łożysku przodującym mówimy w przypadku, gdy znajduje się ono nie na górnej, a na dolnej części jamy macicy i zakrywa wewnętrzne ujście kanału szyjki macicy. Możliwe do wykrycia poprzez badanie USG w III trymestrze (po 30. tygodniu). Objawia się bezbolesnym krwawieniem. Jeśli lekarz stwierdzi łożysko przodujące prawdopodobnie konieczny będzie pobyt ciężarnej w szpitalu. Kobieta z łożyskiem przodującym powinna unikać wysiłku, stresu i współżycia. Ciąża prawdopodobnie zakończy się za pomocą cesarskiego cięcia.

Przedwczesne odklejanie się łożyska – całkowite lub częściowe odłączenie się łożyska od ściany macicy zanim dojdzie do porodu. Zaburzenie, które może wydarzyć się po IV miesiącu ciąży. Odklejenie się łożyska może być spowodowane zatruciem ciążowym nadciśnieniem lub urazem mechanicznym. Stanowi śmiertelne niebezpieczeństwo dla płodu – odklejenie się 30% łożyska powoduje śmierć dziecka. Po zaobserwowaniu objawów odklejenia się łożyska, a są nimi zawroty głowy, omdlenia, nagły i silny ból macicy i krwawienie z dróg rodnych – należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Być może wystarczy przeleżeć ciążę do końca, ale czasem konieczne jest cesarskie cięcie.

W większości przypadków problemy z łożyskiem nie wynikają bezpośrednio z działań przyszłej matki, lecz aby jakkolwiek zminimalizować ryzyko ich wystąpienia warto starać się prowadzić w ciąży maksymalnie higieniczny tryb życia – nie spożywać alkoholu, nie palić papierosów, regularnie pojawiać się na kontrolach i stosować się do zaleceń lekarza prowadzącego ciążę.

Co się dzieje z łożyskiem przy porodzie?

Łożysko jest w organizmie kobiety ciałem obcym i musi z niego zostać wydalone. W przypadku porodu naturalnego łożysko rodzi się w jego ostatniej – trzeciej fazie. Bardzo często ma to miejsce podczas pierwszego kontaktu „skóra do skóry” matki z dzieckiem, podczas którego organizm matki uwalnia kolejną porcję oksytocyny, która pomaga wywołać skurcze (już słabsze niż podczas porodu dziecka), które odpowiedzialne są za urodzenie łożyska.

Może zdarzyć się tak, że oksytocyna będzie podana przez położną w celu wywołania porodu łożyska. Po jego wydaleniu jest ono dokładnie sprawdzane przez położną, w celu ustalenia czy urodziło się w całości. Jeśli nie, konieczne jest przeprowadzenie zabiegu łyżeczkowania w celu usunięcia resztek łożyska z macicy, ponieważ jeśli do tego nie dojdzie mogłyby one doprowadzić do powstania infekcji. W przypadku porodu przez cesarskie cięcie łożysko odcinane jest od macicy.

Bibliografia

  • https://www.medonet.pl/ciaza-i-dziecko,lozysko---czym-jest-i-kiedy-powstaje--funkcje-lozyska,artykul,1733744.html#co-to-jest-lozysko
  • https://portal.abczdrowie.pl/lozysko
  • https://www.edziecko.pl/ciaza_i_porod/7,79331,23531639,lozysko-budowa-funkcje-kiedy-powstaje.html
  • https://www.mjakmama24.pl/ciaza/przebieg-ciazy/lozysko-aa-F4jV-4pbx-F2yK.html
Następny artykułNie przegap żadnych najciekawszych artykułów! Kliknij obserwuj portalparentingowy.pl na:Obserwuj nas na Google News Google News