portalparentingowy.pl
Czkawka

pixabay.com

Czkawka

21 Grudnia 2020

Autor tekstu:

Jan Hylla

Udostępnij:

Znasz to uczucie, kiedy zjadłaś/zjadłeś za dużo i za szybko? Zbyt ciepłe lub zimne danie? Podczas wdechu wydajesz z siebie charakterystyczny dźwięk… to czkawka. W większości przypadków niegroźny skurcz przepony, ale nie zawsze, zdarza się bo

Czym jest czkawka

Czkawka to objaw chorobowy polegający na mimowolnych rytmicznie powtarzających się skurczach przepony oraz mięśni oddechowych klatki piersiowej powodujących wdech połączony z występującym w tym samym momencie zamknięciem głośni. Czkawka charakteryzuje się specyficznym odgłosem.

Przyczyny czkawki

Aby wyjaśnić przyczyny, należy zrozumieć czkawkę. Po kolei – przepona jest mięśniem, który oddziela jamę brzuszną od klatki piersiowej. Podczas wykonywania wdechu przepona kurczy się i obniża swoją pozycję. Kiedy następuje natomiast wydech ma miejsce jej rozkurcz oraz uniesienie przepony. Za kontrolę pracy przepony odpowiedzialny jest bardzo mocno rozgałęziony nerw przeponowy. To podrażnienie jednego z jego zakończeń prowadzi do silnych, nieregularnych i spazmatycznych skurczy przepony – te znamy jako czkawkę.

Czkawka może być wywołana przez praktycznie każde podrażnienie przepony. Jako reakcja na zbyt łapczywe jedzenie, przejedzenie, podrażnienie żołądka płynem o bardzo wysokiej lub bardzo niskiej temperaturze. Czkawka może być spowodowana nadmiernym spożyciem alkoholu czy mocznicą. Nie sposób jest wymienić wszystkich przyczyn czkawki, ponieważ – przynajmniej według niektórych lekarzy – może ją wywołać praktycznie wszystko.

Czkawka a choroby

Czkawka może być również wywołana przez niektóre choroby. Ich lista jest dość długa i w większości przypadków, czkawka jest ostatnią rzeczą, jaka powinna nas niepokoić, ale z kronikarskiego obowiązku przekazujemy (niepełną) listę chorób, które mogą wywołać w pacjencie czkawkę:

Choroby układu nerwowego takie jak – zapalenie nerwów, stwardnienie rozsiane, guz mózgu

  • Nerwica

  • Choroby krtani lub gardła

  • Cukrzyca i inne zaburzenia przemiany materii

  • Zapalenie płuc lub opłucnej

  • Ropień podprzeponowy

  • Przepuklina roztworu przełykowego

  • Urazy jamy brzusznej i klatki piersiowej

Jak leczyć czkawkę?

Z medycznego punktu widzenia najlepszym sposobem na czkawkę jest nagłe zwiększenie stężenia CO2 w organizmie. A przekładając z medycznego na ludzki język, metoda z wstrzymywaniem powietrza jest naukowo uzasadnionym remedium na czkawkę. Co się dzieje podczas wstrzymania oddechu? Poza zwiększeniem ilości dwutlenku węgla w organizmie napinamy również mięśnie po czym je rozluźniamy. Mechanizm ten nie pomija przepony, dzięki czemu można uregulować jej pracę. Poza wstrzymaniem oddechu dobrze działa przestraszenie czkającego – dlatego, że w sytuacji nagłego zagrożenia, mimowolnie wstrzymujemy oddech i silnie napinamy mięśnie, co powoduje uruchomienie wspomnianego mechanizmu. Aby zwiększyć stężenie CO2 można wykonać 2-3 wdechy do papierowej torby.

Inną metodą, tym razem już niepotwierdzoną naukowo, choć nasze babcie mogą mieć swoje zdanie na temat metod naukowych a metod domowych jest spożycie łyżeczki miodu, cukru czy ssanie kostki lodu – mechanika tych działań powoduje, że zmienia się sposób oddychania w danym momencie, co pomaga na wyciszenie pracy przepony i doprowadzenie jej do stanu sprzed ataku.

Inne popularne metody walki z czkawką to popijanie wody małymi łykami, zatkanie uszu na około 30 sekund czy szerokie otwieranie ust z jednoczesnym wystawieniem języka.

Czkawka co do zasady nie jest niebezpieczna, może jednak powodować nasilanie się dolegliwości w przypadku chorób jamy brzusznej lub układu oddechowego. U osób starszych może również obciążyć układ krążeniowy.

Zdarza się, że przy uporczywej czkawce podawane są leki z grupy neuroleptyków, a jeśli czkawka stanowi zagrożenie życia chorego (występuje u osoby z poważnymi problemami kardiologicznymi) lekarz może nawet przeciąć nerw przeponowy.

W większości przypadków czkawka jest jednak niegroźna i ustępuje samoistnie.

Rekordowa czkawka

Czkawkę czasem ciężko zwalczyć i może utrudniać życie przez kilka godzin. Mniej szczęścia miał niejaki Charles Osborne. Amerykanin jest rekordzistą Guinnessa, jeśli chodzi o najdłużej trwającą czkawkę w historii. Jego czkawka zaczęła się podczas uboju świń w 1922roku i trwała nieprzerwanie przez 68lat aż do lutego 1990. Charles zmarł w 1991 roku w wieku 97lat. Początkowo czkawka występowała 40 razy na minutę, później zwolniła do 20 czknięć na minutę. Pomimo swojej dolegliwości Charles był dwukrotnie żonaty i miał łącznie ośmioro dzieci.

undefined

Bibliografia

https://www.medonet.pl/ciaza-i-dziecko/choroby-dzieciece,czkawka---przyczyny--leczenie-i-sposoby-na-czkawke,artykul,1629553.html#domowe-sposoby-na-czkawke

https://www.poradnikzdrowie.pl/sprawdz-sie/objawy/czkawka-przyczyny-i-leczenie-skurczow-przepony-aa-KKkY-QZs4-n674.html

https://ktomalek.pl/blog/jak-poradzic-sobie-z-czkawka/w-269

https://pl.wikipedia.org/wiki/Czkawka

undefined

Podobne artykuły

dziecko

Zdrowie

Badania pokazują, że dzieci wytwarzają słabsze przeciwciała przeciwko koronawirusowi. Czy są bardziej narażone na zachorowanie?

Czytaj więcej >
Zespół Reye’a – przyczyny, objawy, sposoby leczenia

Zdrowie

Zespół Reye’a – przyczyny, objawy, sposoby leczenia

Czytaj więcej >
Toksoplazmoza

Zdrowie

Toksoplazmoza

Czytaj więcej >
Depresja poporodowa

Zdrowie

Depresja poporodowa

Czytaj więcej >
Zespół Blooma – co to jest, jak się objawia, jakie są przyczyny i sposoby leczenia?

Zdrowie

Zespół Blooma – co to jest, jak się objawia, jakie są przyczyny i sposoby leczenia?

Czytaj więcej >
Escherichia coli w moczu

Zdrowie

Escherichia coli w moczu

Czytaj więcej >