portalparentingowy.pl
Komórki macierzyste – co mogą nam zaoferować?

pixabay.com

Komórki macierzyste – co mogą nam zaoferować?

16 Listopada 2020

Autor tekstu:

Jan Hylla

Udostępnij:

Komórki macierzyste to niewyspecjalizowane pierwotne komórki, mające zdolność przekształcania się i namnażania. Właściwości te sprawiają, że komórki macierzyste znajdują swoje zastosowanie w medycynie. Znajdziemy je w sznurze pępowino

Czym są komórki macierzyste

Komórki macierzyste to grupa ludzkich komórek, które w niemal nieograniczony sposób mogą dzielić się i przekształcać w inne typy komórek. Komórki macierzyste dzieli się wedle ich pochodzenia lub zdolności różnicowania.

Podział pod względem pochodzenia przedstawia się następująco:

  • somatyczne komórki macierzyste, pochodzące z tkanek organizmów dorosłych,

  • embrionalne komórki macierzyste, znajdujące się w ludzkim zarodku.

Natomiast podział ze względu na zdolności różnicowania jest bardziej rozbudowany i wygląda następująco:

  • totipotencjalne komórki macierzyste – komórki o nieograniczonej zdolności przekształcania, mogą zmienić się w dowolne inne komórki, niezależnie od tego jakie miały by one nie być, to one tworzą zarodek.

  • pluripotencjalne komórki macierzyste – komórki powstające w późniejszym stadium zarodka, o właściwościach prawie identycznych jak komórki totipotencjalne, w przeciwieństwie do nich jednak nie są w stanie przekształcić się w komórki łożyska,

  • multipotencjalne komórki macierzyste – mogą tworzyć różne rodzaje komórek, przy czym musza one zachowywać podobne właściwości, jako przykład mogą posłużyć komórki krwiotoczne szpiku kostneg,

  • unipotencjalne – ich możliwości przekształcenia są ograniczone, te komórki przekształcają się maksymalnie w jeden rodzaj komórek.

Pobranie komórek macierzystych

Ze względu na rozwój medycyny i prawdopodobnie coraz szersze zastosowanie komórek macierzystych w przyszłości, coraz większą popularność w ostatnich latach zdobywa pobieranie i przechowywanie tychże komórek.

Pobranie komórek macierzystych odbywa się podczas porodu, a w zasadzie już po urodzeniu dziecka, zaraz po przecięciu pępowiny dzięki czemu zabieg jest zupełnie nieinwazyjny dla noworodka. Pobrania zazwyczaj dokonuje położna, która została wcześniej przeszkolona w tym zakresie, dlatego rodzice, którym zależy na pobraniu komórek macierzystych, powinni zorientować się, czy porodówka, na której chcą rodzić, współpracuje z bankiem komórek macierzystych, a co za tym idzie posiada odpowiednio przeszkolony personel.

Zestaw pobraniowy dostarczany jest na salę porodową przez rodziców, a po pobraniu odbierany jest przez kuriera i odwożony do banku komórek macierzystych, gdzie przechowywany jest w specjalnych warunkach umożliwiających późniejsze wykorzystanie zebranego materiały genetycznego.

Warto dodać, że obecnie pobiera się również sznur pępowinowy, ponieważ on również jest nośnikiem komórek macierzystych. Znajdują się w nim tzw. komórki mezenchymalne, które mają nieco inne właściwości, jeśli chodzi o różnicowanie się.

Jakie choroby można leczyć przy pomocy komórek macierzystych?

Komórki macierzyste znajdują coraz szersze zastosowanie w medycynie. Obecnie stosuje się je przede wszystkim w terapii chorób nowotworowych, chorób układu krwiotwórczego. Obecnie obserwuje się rosnącą popularność zabiegów z wykorzystaniem komórek macierzystych z krwi pępowinowej. W ośrodkach transplantacyjnych w USA w tym momencie komórki macierzyste pozyskane z krwi pępowinowej są częściej wykorzystywane niż te pozyskane ze szpiku kostnego.

Transplantologia wykazuje 2 rodzaje przeszczepów komórek macierzystych, są to przeszczepy autologiczne i allogeniczne. Przeszczepy autologiczne dotyczą podania komórek macierzystych pochodzenia tożsamego. To jest biorca jest równocześnie dawcą. Przeszczepy allogeniczne to przeszczepy, gdzie biorca i dawca nie to dwie różne osoby. Mogą, choć nie muszą wykazywać się jakimkolwiek stopniem pokrewieństwa.

Do chorób najczęściej leczonych przy użyciu przeszczepu komórek macierzystych możemy obecnie zaliczyć:

  • ostre i przewlekłe białaczki,

  • choroby spowodowane defektem komórki macierzystej (niedokrwistość aplastyczna/Fanociego/hemoglobinuria),

  • zespół mielodysplastyczny,

  • zespoły rozrostowe układu chłonnego,

  • zespoły mieloproliferacyjne,

  • choroby fagocytów,

  • choroby związane z zaburzeniami lub brakiem funkcji enzymów,

  • dziedziczne zaburzenia krwinek płytkowych,

  • inne choroby dziedziczne,

  • nowotwory złośliwe,

  • anomalie krwinek czerwonych,

  • dziedziczne zaburzenia układu odpornościowego,

  • histiocytozy.

Rozwijana jest ciągle medycyna, mająca umożliwić szersze korzystanie z komórek pozyskanych ze sznura pępowinowego, mają one odgrywać kluczową rolę w przypadku leczenia dziecięcego porażenia mózgowego, stwardnienia zanikowego bocznego czy uszkodzenia chrząstek stawowych

Bibliografia

Podobne artykuły

spirala

Ciąża i poród

Dziecko przyszło na świat ze spiralą w rączce

Czytaj więcej >
kobieta urodziła dziecko na lotnisku

Ciąża i poród

Kobieta urodziła dziecko na lotnisku. Nadała mu oryginalne imię

Czytaj więcej >
Fast foody a ciąża

Ciąża i poród

Czy jedzenie fast foodów utrudnia zajście w ciążę?

Czytaj więcej >
Zielone wody płodowe

Ciąża i poród

Co oznaczają zielone wody płodowe? Jakie niosą za sobą ryzyko?

Czytaj więcej >
Brytyjka będąc w ciąży po 3 tygodniach zaszła w kolejną ciążę

Ciąża i poród

Brytyjka będąc w ciąży po 3 tygodniach zaszła w kolejną ciążę

Czytaj więcej >
Brittany Jacobs

Ciąża i poród

Kobieta podczas porodu dowiedziała się, że ma podwójny system rozrodczy

Czytaj więcej >