Marta Uler 20.09.2023 13:13

Mądra po mamusi? Nie uwierzysz, jakie cechy dziedziczymy po matce

Fot. Pexels/Elina Fairytale

Oczy ma ojca, ale już nos, usta i kolor włosów – ewidentnie po mamie. Te cechy po prostu widać i obiektywnie można stwierdzić, co i po kim dziecko odziedziczyło. A jak jest z takimi kwestiami jak charakter? Albo inteligencja? Tu już możemy snuć tylko przypuszczenia.

My, rodzice, się domyślamy, a naukowcy to wiedzą i to już od dawna. W XIX w. badacze z Uniwersytetu w Cambridge opublikowali swoje doświadczenia, z których wynikało, że jedną z cech dziedziczonych po matce jest właśnie inteligencja. Geny za to odpowiedzialne są w dużej mierze zlokalizowane na chromosomie X.

Inteligencję przenosi chromosom X

Gdy twoje dziecko zaskoczy cię niezwykłym pomysłem, uda mu się superbudowla z klocków Lego, sprytnie odpowie na niewygodne pytanie brata, albo napisze sprawdzian najlepiej w klasie – jesteś dumna, to oczywiste. Ale od razu zaczynasz się też zastanawiać: po kim on, czy ona, to ma? Teraz już wiadomo – po tobie.

Naukowcy są zgodni w tej kwestii. Inteligencję dziedziczymy po matce. Cóż, można się było tego spodziewać! Ale żarty na bok. To są czyste fakty. Jednostka Nauk Społecznych i Zdrowia Publicznego Rady ds. Badań Medycznych w Glasgow wykazała, że za przenoszenie inteligencji odpowiada chromosom X. Jak to wygląda?

Matka przekazuje jeden z dwóch chromosomów X dziecku, a ojciec przekazuje chromosom X lub Y. Geny związane z inteligencją znajdują się na chromosomie X. Jeśli matka przekaże dziecku chromosom X z odpowiednimi genami, to te geny mogą wpłynąć na rozwój inteligencji dziecka. W skrócie – to wszystko.

@aga_wolicka Dziecko dziedziczy pewne geny od swoich rodziców, co może wpływać na jego potencjał intelektualny, ale sposób, w jaki te geny są ekspresjonowane i rozwijane, jest również silnie uwarunkowany środowiskiem i doświadczeniami życiowymi. Warto zaznaczyć, że poziom inteligencji nie jest determinowany przez pojedynczy gen, ale raczej jest efektem działania wielu genów, z których każdy może wpływać na różne aspekty funkcji poznawczych. Jest to mieszanka genów obu rodziców, i błędne jest przekonanie że za inteligencje dziecka odpowiada bardziej jeden z nich. Co ciekawe, nowozelandzki naukowiec James Flynn zauważył, że wyniki testów inteligencji ulegają stopniowemu poprawianiu się w kolejnych pokoleniach. Zauważył również, że jeśli starsze pokolenia byłyby testowane przy użyciu testów IQ, które są stosowane dzisiaj, uzyskałyby niższe wyniki niż obecne pokolenia. źródła: „Psychological Science”, „Intelligence”, „Behavioral Genetics”, „Journal of Educational Psychology” na podstawie artykułów zawierających badania i analizy dotyczące dziedziczenia inteligencji oraz wpływu środowiska na poziom IQ. #ciekawostki #ciekawostka #wiedza #rozwoj #poziomiq #iq #poziominteligencji #dziecko #dziedziczeniegenow #geny #inteligencjadziecka #rozwojdziecka #testyinteligencji ♬ Countless - Official Sound Studio

Inteligencja to nie tylko geny

Jednak dziedziczenie inteligencji to proces złożony i zależy od wielu różnych kwestii, również od genów ojca. A co jeszcze odgrywa tu rolę?

Środowisko, w którym dziecko się rozwija – miłość rodziców, poczucie bezpieczeństwa, dostęp do edukacji, książek, zabawek i wsparcia rodziny.
Wykształcenie rodziców – jeśli potrafią go inspirować, mogą mieć bardzo pozytywny wpływ na rozwój intelektualny dziecka.
Kontakty społeczne, interakcje z rówieśnikami – pomagają chociażby w rozwijaniu umiejętności interpersonalnych i intelektualnych, a to także jest inteligencja.
Zdrowie – prawidłowe odżywianie, dostęp do opieki zdrowotnej oraz eliminacja czynników stresu wpływają na zdolność dziecka do nauki i tym samy rozwijania inteligencji.
Aktywność fizyczna – udowodniono już wielokrotnie jej pozytywny wpływ na funkcje mózgu i zdolności poznawcze.

Jak rozwijać inteligencję u dzieci?

Wielu ludzi myli inteligencję z wiedzą, chociaż to nie jest to samo. Wiedza to tylko zasób wiadomości, które człowiek posiada. A inteligencja to coś więcej. To zdolność do myślenia, uczenia się i rozwiązywania problemów w celu osiągnięcia celów życiowych. Jest to umiejętność, która pozwala ludziom przystosowywać się do różnych sytuacji i wykorzystywać wiedzę oraz umiejętności.

Człowiek inteligentny z pewnością ma w życiu łatwiej. Warto więc wspierać rozwój inteligencji u dziecka od samego początku. Oto przykłady ćwiczeń na inteligencję:

Różnego typu układanki i łamigłówki – oczywiście należy je dostosować do wieku dziecka. Rozwiązywanie zagadek pomaga w rozwijaniu umiejętności logicznego myślenia, planowania oraz cierpliwości.
Gry planszowe – jak np. szachy, scrabble czy gry logiczne. Uczą strategii, planowania i zdolności do przewidywania. To doskonały sposób na rozwijanie umysłowych zdolności.
Czytanie – pomaga w rozwijaniu słownictwa, rozumieniu tekstu oraz pobudza ciekawość. Zachęcaj dziecko do czytania książek (maluszkowi sama czytaj) i opowiadania o przeczytanych treściach.